در ساعات گذشته، بازارهای جهانی شاهد جهش چشمگیر فلزات گرانبها بودند؛ بهطوریکه قیمت نقره نزدیک به ۹ درصد افزایش یافت. این نوسانات شدید در پی ترکیبی از دادههای اقتصادی ضعیف، تشدید تنشهای ژئوپلیتیک و تصمیمات جنجالی در دیوان عالی آمریکا رخ داده است. در این گزارش تحلیلی، ابعاد و عوامل اصلی این رکوردشکنی را بررسی میکنیم.
نمای کلی بازار
بر اساس آخرین دادههای روز جمعه، وضعیت دو فلز کلیدی بازار به این شرح است:
- نقره: با ثبت رشد ۹ درصدی، به بالاترین حد خود در بیش از یک هفته گذشته رسید و در سطح ۸۴/۴۳ دلار معامله شد.
- طلا: با رشد بیش از ۲ درصدی، از مرز ۵,۱۰۸ دلار عبور کرد.
دلایل اصلی جهش قیمتها چیست؟
تحلیلگران اقتصادی سه عامل کلیدی را محرک اصلی هجوم سرمایهگذاران به سمت داراییهای امن میدانند:
۱. تشدید تنشهای ژئوپلیتیک: اظهارات دونالد ترامپ در روز جمعه مبنی بر بررسی حملات محدود علیه ایران، ریسکهای ژئوپلیتیک را در بازارهای جهانی افزایش داده و باعث هجوم سرمایهها به سمت طلا و نقره بهعنوان «پناهگاه امن» شده است.
۲. دادههای ناامیدکننده اقتصاد کلان: گزارشهای منتشر شده نشان داد که رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) سهماهه چهارم آمریکا تنها ۱/۴ درصد بوده که کمتر از حد انتظار است. همزمان، شاخص هزینههای مصرف شخصی (PCE) با رشد ۰/۴ درصدی، نشاندهنده تداوم فشارهای تورمی است.
۳. نزدیک شدن به نقطه عطف اقتصادی: دادههای ضعیف اقتصادی این گمانهزنی را تقویت کرده که اقتصاد آمریکا با ابهامات زیادی روبروست و فدرال رزرو ممکن است مجبور به تعدیل سیاستها و کاهش نرخ بهره شود.
شوک دیوان عالی به ترامپ؛ معمای لغو تعرفهها و بدهی ۱۷۵ میلیارد دلاری
یکی از جالبترین و مهمترین محرکهای این نوسانات، رای جدید دیوان عالی آمریکا بود که اختیارات ترامپ برای اعمال تعرفههای گسترده را غیرقانونی دانست. دادگاه اعلام کرد که قانون اختیارات اقتصادی اضطراری (IEEPA) شامل وضع تعرفه در زمان صلح نمیشود.
- واکنش ترامپ: رئیسجمهور آمریکا بلافاصله دستور اجرایی جدیدی برای اعمال تعرفه ۱۰ درصدی جهانی صادر کرد که اعتبار آن بدون تایید کنگره، به ۱۵۰ روز محدود میشود.
- چرا این اتفاق باعث صعود طلا شد؟ در نگاه اول، لغو تعرفهها باید ریسک بازار را کم میکرد و باعث کاهش قیمت طلا میشد (زیرا وضع همین تعرفهها عامل رشد طلا در سال ۲۰۲۵ بود). اما بلاتکلیفی ناشی از این دعوای حقوقی اثر معکوس داشت. کارشناسان معتقدند دولت آمریکا ممکن است ملزم به بازپرداخت بیش از ۱۷۵ میلیارد دلار به واردکنندگان شود؛ چالشی که فشار شدیدی به بودجه وارد کرده و احتمالاً دولت را به استفاده از ابزارهای پولی و کاهش نرخ بهره سوق خواهد داد.
بازار فلزات در فاز «کازینو»؛ هشدار نوسانات خشن به معاملهگران
بازار طلا و نقره در هفتههای اخیر روزهای بسیار پرالتهابی را پشت سر گذاشته است. این فلزات در اواخر ژانویه رکوردهای تاریخی عجیبی را ثبت کردند (طلای بالای ۵,۶۰۰ دلار و نقره بالای ۱۲۰ دلار)، اما پس از معرفی کوین وارش (Kevin Warsh) بهعنوان گزینه احتمالی ریاست فدرال رزرو، با ریزش مواجه شدند (از جمله سقوط ۱۰ درصدی نقره در هفته گذشته).
اکنون کارشناسان بازار فلزات را به یک «کازینو» تشبیه میکنند که در آن احتمال نوسانات خشن و سریع در هر دو جهت (صعودی و نزولی) بسیار بالاست.
