همزمان با همگرایی ارزهای دیجیتال، دولتها و شرکتهای بزرگ فناوری، موضوع هویت دیجیتال و «اثبات دانش صفر» به عنوان جایگزینی برای سیستمهای نظارتی در حال ظهور است.
بر اساس گزارشهای اخیر، حریم خصوصی به عنوان ارزش اصلی صنعت ارزهای دیجیتال، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. ویتالیک بوترین، بنیانگذار اتریوم، با هشدار نسبت به استفاده گسترده از «باغهای محصور»، تأکید کرد که تنها جذب کاربران جدید کافی نیست و این روند نباید اهداف سیستمهای غیرمتمرکز را تضعیف کند.
او در پستی در شبکه اجتماعی X نوشت: «هدف، جذب مردم به اتریوم نیست. هدف، جذب مردم به سمت شفافیت و خودمختاری است.»
بوترین به عنوان یکی از برجستهترین مدافعان حریم خصوصی، استدلال میکند که تمرکززدایی به پراکندگی قدرت از دست بازیگران مسلط کمک میکند. امسال، هویت غیرمتمرکز به عنوان واکنشی به نظارتهای دیجیتال ظهور کرد و به کاربران این امکان را میدهد که بدون افشای هویت کامل، واجد شرایط بودن خود را اثبات کنند.
اکوسیستم هویت ۲۰۲۶؛ از World ID سم آلتمن تا IDTrust در شبکه هدرا
در این میان، اتریوم به میدان اصلی آزمایش این فناوری تبدیل شده است. حساب کاربری اتریوم اعلام کرد که بیش از ۷۵۰ پروژه در این شبکه در حال فعالیت هستند که به جای پرداختهای ساده، به موضوعاتی چون اعتبارنامهها و افشای گزینشی میپردازند.
بوترین همچنین در مقالهای تحلیلی هشدار داد که حتی سیستمهای هویتی جدید نیز ممکن است خطراتی داشته باشند. وی افزود:
«حتی سیستمهای هویتی حافظ حریم خصوصی نیز ممکن است در صورت گره خوردن فعالیتهای زیاد به یک شناسه، امکان ردیابی طولانیمدت یا از دست دادن ناشناس بودن را فراهم کنند.»
او در عوض از «تأیید مبتنی بر ویژگی» حمایت کرد، رویکردی که در آن کاربران فقط آنچه را که یک برنامه لازم دارد اثبات میکنند. او حتی پیشنهاد داد که ایلان ماسک باید این سیستمها را در پلتفرم X پیادهسازی کند تا منصفانه بودن الگوریتمها ثابت شود.
فراتر از اتریوم، پلتفرمهای سازمانی نظیر IDTrust بر روی شبکه Hedera نیز در سال ۲۰۲۵ پیشرفت کردند. همچنین سیستمهای «اثبات شخصیت» مانند World ID متعلق به سم آلتمن، با وجود انتقادات بیومتریک، به تکامل خود ادامه دادند. برایان آرمسترانگ، مدیرعامل کوینبیس نیز هویت غیرمتمرکز را ستون اصلی مرحله بعدی اینترنت معرفی کرد.
بنبست نظارتی؛ چرا پروتون ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه را از سوئیس خارج کرد؟
در سوئیس، پیشنهاد اصلاح قوانین نظارتی (OSCPT) برای کنترل شبکههای اجتماعی و VPNها با واکنش تند شرکتهایی مثل Proton و Nym روبرو شد، تا جایی که شرکت پروتون سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیون دلاری خود را از این کشور خارج کرد.
در همین حال، غولهای فناوری نظیر گوگل نیز با استفاده از اثبات دانش صفر در Google Wallet برای تأیید سن، نشان دادند که این فناوری دیگر تنها محدود به پروژههای کریپتویی نیست و به بخشی از سیستمهای هویت دیجیتال اصلی تبدیل شده است.
