نیل کاشکاری، رئیس فدرال رزرو مینیاپولیس و یکی از سیاستگذاران کلیدی بانک مرکزی آمریکا، به تازگی هشدار داده است که تشدید تنشها در خاورمیانه و احتمال بروز جنگ با ایران میتواند تبعات سنگینی برای اقتصاد ایالات متحده به همراه داشته باشد. بر اساس این سناریو، فدرال رزرو ممکن است مجبور شود برای کنترل پیامدهای اقتصادی این بحران، سیاستهای پولی خود را تغییر داده و نرخ بهره بانکی را مجددا افزایش دهد. این موضعگیری نشان میدهد که ریسکهای ژئوپلیتیک تا چه حد برای چشمانداز اقتصاد کلان و تصمیمات فدرال رزرو اهمیت پیدا کردهاند.
سایه سنگین تنشهای ژئوپلیتیک بر سیاستهای پولی
کاشکاری در صحبتهای اخیر خود به وضوح اشاره کرده است که گسترش درگیریهای نظامی در منطقه خاورمیانه، بهویژه در صورتی که ایران بهطور مستقیم وارد یک جنگ منطقهای شود، خطر بزرگی برای بازارهای جهانی انرژی محسوب میشود. منطقه خاورمیانه شریان اصلی تامین انرژی جهان است و هرگونه تهدید امنیتی در این جغرافیا، بلافاصله به اختلال در عرضه نفت و گاز منجر میشود. مقامات فدرال رزرو نگران هستند که یک شوک عرضه در بازار انرژی، قیمت سوخت را در ایالات متحده با جهش ناگهانی مواجه کند. این اتفاق مستقیما شاخص تورم مصرفکننده را بالا میبرد و دستاوردهای اخیر بانک مرکزی برای مهار تورم را از بین خواهد برد. در صورتی که تورم به دلیل گرانی انرژی دوباره روند صعودی به خود بگیرد، فدرال چارهای جز اجرای سیاستهای انقباضی شدیدتر و افزایش نرخ بهره نخواهد داشت تا از ریشهدار شدن تورم در بدنه اقتصاد جلوگیری کند.
تحلیل بازار: پیامدهای اقتصادی سناریوی جنگ
نوسانات بازار انرژی و واکنش دلار
بررسی روندهای کلان نشان میدهد که اولین واکنش بازار به درگیریهای نظامی در کشورهای نفتخیز، جهش قیمت نفت جهانی است. شوکهای نفتی تاریخی همواره محرک اصلی تورم در اقتصادهای غربی بودهاند. در صورت تحقق این سناریو و افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، اوراق قرضه دولتی آمریکا بازدهی بالاتری ثبت خواهند کرد که این موضوع به تقویت شاخص دلار منجر میشود. دلار قدرتمندتر به معنای کاهش قدرت خرید ارزهای فیات دیگر و فشار بر بازارهای نوظهور است.
تاثیر بر داراییهای پرریسک و پناهگاههای امن
بازارهای سهام و همچنین مارکت رمزارز معمولا رابطه معکوسی با نرخ بهره دارند. افزایش هزینه وامگیری باعث خروج نقدینگی از داراییهای پرریسک میشود. بنابراین، چشمانداز افزایش نرخ بهره میتواند موجی از فروش را در این بازارها ایجاد کند. با این حال، به دلیل ماهیت بحران که یک درگیری نظامی است، داراییهای امن کلاسیک مانند طلا احتمالا رفتار دوگانهای نشان دهند؛ از یک سو فشار نرخ بهره بالا میتواند مانع رشد آنها شود و از سوی دیگر، ترس حاکم بر بازار ممکن است سرمایهها را به سمت طلا سوق دهد. سرمایهگذاران در این شرایط باید استراتژیهای مدیریت ریسک خود را با دقت بیشتری تنظیم کنند.