بازارهای سهام اروپا روز دوشنبه در حالی کاهش یافتند که حملات به کشتیها در خلیج عمان و تشدید تنش میان آمریکا و ایران، آتشبس شکننده میان دو کشور را در معرض خطر قرار داد.
واکنش منفی بورس اروپا به تشدید تنشهای خاورمیانه
شاخص فراگیر Stoxx 600 اروپا تا ظهر به وقت لندن حدود ۱/۱ درصد کاهش یافت و تقریباً تمام بخشهای بازار در محدوده منفی معامله شدند.
تنشها پس از آن شدت گرفت که دونالد ترامپ اعلام کرد یک ناوشکن موشکانداز نیروی دریایی آمریکا به یک کشتی باری با پرچم ایران در خلیج عمان شلیک کرده و آن را از کار انداخته است؛ اقدامی که با ورود تفنگداران دریایی آمریکا و توقیف کشتی همراه شد.
این حادثه پس از آن رخ داد که ایران نیز به کشتیهای تجاری که قصد عبور از مسیرهای دریایی منطقه را داشتند شلیک کرده بود.
جهش قیمت نفت برنت با انسداد مجدد تنگه هرمز
از هفته گذشته آمریکا یک محاصره دریایی برای کشتیهایی که به بنادر ایران وارد یا از آن خارج میشوند اعمال کرده است. ایران این اقدام را نقض آتشبس دانسته و یکی از دلایل لغو مذاکرات برنامهریزیشده صلح در روز دوشنبه را همین موضوع اعلام کرده است.
ایران که روز جمعه اعلام کرده بود تنگه هرمز برای کشتیرانی بازگشایی شده، روز شنبه تصمیم خود را تغییر داد و عبور کشتیها از این مسیر استراتژیک را دوباره محدود کرد. رسانههای دولتی ایران اعلام کردند که آمریکا به تعهدات خود پایبند نبوده است.
در پی این تحولات، قیمت نفت جهش کرد.
نفت برنت به حدود ۹۴/۸۶ دلار در هر بشکه رسید که افزایش حدود ۵ درصدی را نشان میدهد.
قیمت نفت خام آمریکا (WTI) نیز با رشد نزدیک به ۶ درصد به ۸۸/۸۴ دلار رسید.
چرخش سرمایهها از صنعت گردشگری به سوی سهام انرژی
افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک باعث فشار فروش در سهام شرکتهای گردشگری و هواپیمایی شد.
بخش سفر و گردشگری اروپا حدود ۲/۴ درصد سقوط کرد.
در این میان:
- سهام لوفتهانزا بیش از ۳/۵ درصد افت کرد
- سهام ایزیجت حدود ۲/۶ درصد کاهش یافت
- شرکت گردشگری TUI نزدیک به ۳ درصد سقوط کرد
در مقابل، سهام شرکتهای انرژی با رشد مواجه شدند. - Equinor حدود ۳/۸ درصد افزایش یافت
- Vår Energi نزدیک به ۳/۷ درصد رشد کرد
- BP بیش از ۳/۲ درصد صعود کرد
- TotalEnergies حدود ۲/۳ درصد بالا رفت
- Shell نیز حدود ۲/۴ درصد رشد ثبت کرد
سه عامل کلیدی در تعیین مسیر آینده بازارهای جهانی
تنشها در شرایطی افزایش یافته که آتشبس میان دو کشور بسیار شکننده است و طبق گزارشها در همین هفته منقضی میشود.
ترامپ هشدار داده در صورت نپذیرفتن شروط آمریکا توسط ایران، واشنگتن ممکن است زیرساختهای حیاتی از جمله نیروگاهها و پلهای ایران را هدف قرار دهد.
در همین حال، بازارهای آسیا در معاملات شبانه عمدتاً رشد داشتند، اما قراردادهای آتی سهام آمریکا کاهش یافتند؛ این در حالی است که هفته گذشته والاستریت با ثبت رکوردهای تاریخی برای شاخصهای S&P 500 و Nasdaq به پایان رسیده بود.
بازارها دوباره در حالت ریسکگریزی قرار گرفتهاند
تحولات جدید در خلیج فارس نشان میدهد که آتشبس میان آمریکا و ایران بسیار شکننده است و هرگونه درگیری در مسیرهای حیاتی انرژی میتواند بلافاصله بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش قیمت نفت و رشد سهام شرکتهای انرژی در کنار سقوط شرکتهای گردشگری، الگوی کلاسیک واکنش بازار به بحرانهای ژئوپلیتیک است. سرمایهگذاران معمولاً در چنین شرایطی از داراییهای وابسته به رشد اقتصادی فاصله گرفته و به سمت بخش انرژی و کالاهای اساسی حرکت میکنند.
در کوتاهمدت، سه عامل اصلی مسیر بازارها را تعیین خواهد کرد:
۱. وضعیت تنگه هرمز و امنیت مسیرهای نفتی
۲. ادامه یا توقف درگیریهای دریایی در خلیج عمان
۳. سرنوشت مذاکرات احتمالی میان آمریکا و ایران
به نظر میرسد بازارهای جهانی در آستانه هفتهای پرنوسان قرار گرفتهاند؛ هفتهای که تحولات نظامی میتواند بهسرعت مسیر بازار انرژی، سهام و حتی بازار کریپتو را تغییر دهد.
