بازار جهانی نفت در واکنش به تشدید تنشهای امنیتی در خاورمیانه با افزایش قابل توجه قیمتها روبهرو شده است. گزارشهایی مبنی بر حمله هوایی به میدان گازی پارس جنوبی در ایران منتشر شد که بلافاصله واکنش بازار را به دنبال داشت.
در نتیجه این اخبار، قیمت نفت برنت از سطح ۱۱۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و در معاملات ابتدایی بازارهای آسیایی حتی تا حدود ۱۱۲ دلار نیز افزایش یافت. پارس جنوبی بزرگترین میدان گازی شناختهشده جهان محسوب میشود و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای گستردهای برای عرضه جهانی انرژی داشته باشد.
شوک به قلب انرژی جهان؛ خطر توقف تولید در پارس جنوبی و قطر
نگرانی اصلی معاملهگران و تحلیلگران بازار انرژی به احتمال آسیب دیدن زیرساختهای حیاتی در منطقه بازمیگردد. گزارشها نشان میدهد برخی تأسیسات انرژی در ایران و قطر در جریان این تنشها دچار آسیب شدهاند. میدان گازی پارس جنوبی و مجموعه صنعتی راس لفان در قطر نقش مهمی در تولید و صادرات گاز طبیعی مایع در سطح جهانی دارند.
به همین دلیل هرگونه اختلال در فعالیت این مراکز میتواند تعادل عرضه در بازارهای انرژی را بر هم بزند.
سناریوی وحشت در بازار؛ آیا نفت ۱۵۰ دلاری به زودی محقق میشود؟
در شرایط فعلی، مهمترین عامل تعیینکننده مسیر قیمت نفت تحولات سیاسی و امنیتی در خاورمیانه خواهد بود. در صورتی که تنشها ادامه پیدا کند یا زیرساختهای انرژی بیشتری در معرض تهدید قرار گیرند، احتمال افزایش بیشتر قیمتها وجود دارد و نفت میتواند به سمت محدوده ۱۵۰ دلار در هر بشکه حرکت کند.
برخی تحلیلگران حتی سناریوهای شدیدتری را نیز مطرح میکنند. در صورتی که صادرات انرژی از خلیج فارس با اختلال جدی مواجه شود یا مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز تحت تأثیر درگیریها قرار بگیرند، بازار ممکن است با کمبود قابل توجه عرضه روبهرو شود که در آن صورت قیمت نفت میتواند به سطوح بسیار بالاتری نیز برسد.
در مجموع، بازار نفت در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر ریسکهای ژئوپلیتیکی قرار دارد و تا زمانی که چشمانداز روشنی از کاهش تنشها در منطقه دیده نشود، احتمال باقی ماندن قیمتها در سطوح بالا همچنان وجود خواهد داشت.
اگرچه اعلام شده که آتشسوزیهای ایجاد شده مهار شده و گزارشی از تلفات انسانی منتشر نشده است، اما میزان خسارت به زیرساختها همچنان باعث نگرانی فعالان بازار شده است. حتی احتمال محدود اختلال در تولید نیز میتواند فشار قابل توجهی بر عرضه جهانی وارد کند.
سایه جنگ بر خلیج فارس؛ هشدار ایران و خطر انسداد مسیرهای حیاتی
فضای بازار پس از واکنش تند ایران بیش از پیش ملتهب شد. مقامات نظامی این کشور از «اقدام قاطع» در پاسخ به حملات سخن گفتهاند؛ موضوعی که احتمال گسترش درگیریها را افزایش میدهد. در منطقهای که بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، هرگونه تهدید علیه زیرساختهای انرژی میتواند تأثیر مستقیم بر قیمتها داشته باشد.
از سوی دیگر، گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد قطر پیشتر نیز به دلیل شرایط درگیری مجبور شده بود بخشی از تولید خود را متوقف کند. همین مسئله باعث شده بود عرضه انرژی در بازار جهانی پیش از این رویداد نیز تحت فشار قرار بگیرد. در نتیجه، مجموعه این عوامل باعث شده یک «ریسک ژئوپلیتیکی» قابل توجه به قیمت نفت اضافه شود و قیمتها در سطوح بالاتری تثبیت شوند.
