بخش رمزارزهای مقاوم در برابر کوانتوم (Quantum‑Resistant Crypto) اکنون از مرز ۹ میلیارد دلار ارزش بازار عبور کرده و حجم معاملات روزانه آن نیز بیش از ۱/۵ میلیارد دلار گزارش شده است.
افزایش تمرکز سرمایهگذاران بر پروژههای بلاکچینی تخصصی پس از هشدار اخیر ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin)، همبنیانگذار اتریوم، رخ داد. او هشدار داد که پیشرفت در حوزهی رایانههای کوانتومی میتواند امنیت رمزنگاری فعلی بسیاری از شبکههای بلاکچین را تهدید کند.
دادههای بازار و پروژههای پیشتاز
براساس دادههای CoinGecko نوامبر ۲۰۲۵:
- ارزش کل بازار توکنهای مقاوم در برابر کوانتوم به ۹/۳۷ میلیارد دلار رسید.
- با وجود افت ۱۰٪ در ۲۴ ساعت گذشته، حجم معاملات روزانه به ۱/۵۸ میلیارد دلار ثبت شد — نشانهای از نقدشوندگی و فعالیت قابلتوجه سرمایهگذاران.
پروژههای شاخص این بخش عبارتاند از:
- Zcash — رهبر بازار با قیمت ۵۱۲/۳۴ دلار و رشد ۱۰/۷٪ در روز؛
- Starknet؛
- Quantum Resistant Ledger؛
- Nervos Network؛
- Abelian.
بیشتر این پروژهها از الگوریتمهای رمزنگاری پساکوانتومی (Post‑Quantum Cryptography) بهره میبرند، از جمله الگوریتمهای مبتنی بر هش و شبکهی مشبک (Lattice‑based) که مقاومت ذاتی در برابر حملات کوانتومی دارند.
برخلاف بلاکچینهایی که از رمزنگاری منحنی بیضوی (Elliptic Curve Cryptography) استفاده میکنند، این توکنها از روشهای جایگزین تأییدشده توسط مؤسسه ملی فناوری و استانداردهای آمریکا (NIST) بهرهمند هستند.
پیشرفت فنی: Zcash و تأیید موجودی محافظتشده
از نظر فنی نیز پیشرفتهای قابلتوجهی مشاهده شده است.
Zcash بهتازگی قابلیت جدیدی با عنوان Shielded‑Balance Verifier معرفی کرده که امکان اثبات قابلحمل موجودی را، بدون افشای جزئیات تراکنشها، فراهم میکند. این ویژگی حریم خصوصی و امنیت کاربران را در برابر حملات کوانتومی تقویت میکند.
هشدار ویتالیک بوترین و موج سرمایهگذاری جدید
بوترین در سخنرانی خود در کنفرانس Devconnect ۲۰۲۵ بار دیگر هشدار داد که پیشرفت رایانههای کوانتومی میتواند تا سال ۲۰۲۸ امنیت رمزنگاری فعلی بلاکچین را به خطر اندازد.
او با استناد به دادههای وبسایت Metaculus، احتمال ظهور رایانهای که قادر به شکستن رمزنگاری مدرن باشد را ۲۰٪ تا قبل از سال ۲۰۳۰ برآورد کرد.
این هشدار، بهویژه برای شبکههایی نظیر اتریوم و بیتکوین که هنوز بر پایهی رمزنگاری منحنی بیضوی هستند، زنگ خطری جدی تلقی میشود.
گفتههای بوترین سبب شده موجی از سرمایهگذاری به سمت پروژههای مقاوم در برابر کوانتوم هدایت شود.
حمایت نهادی و استانداردسازی جهانی
اعتبار فناوریهای مقاوم در برابر کوانتوم با تصمیمات رسمی نهادهای دولتی تقویت شده است:
- در مارس ۲۰۲۵، NIST الگوریتم Hamming Quasi‑Cyclic را بهعنوان پنجمین روش رمزنگاری پساکوانتومی معرفی کرد تا در کنار ML‑KEM بهعنوان گزینهی پشتیبان مورد استفاده قرار گیرد.
- پیش از آن نیز Dilithium و SPHINCS بهعنوان استاندارد امضای دیجیتال تصویب شده بودند.
- در آوریل ۲۰۲۵، مرکز امنیت سایبری کانادا (Canadian Centre for Cyber Security) رسماً از فرایند پذیرش NIST حمایت کرد.
این همگرایی مقرراتی، زمینهساز تسریع پذیرش رمزنگاری پساکوانتومی در زیرساختهای بلاکچین و رمزارزها شده است.
جمعبندی تحلیلی
- جهتگیری جدید بازار: رشد پروژههای مقاوم در برابر کوانتوم از یک ترند تکنولوژیک به یک ضرورت امنیتی در حال تبدیل است.
- حمایت نهادی و علمی: تأییدیههای رسمی NIST و سایر نهادها مشروعیت این حوزه را در میان توسعهدهندگان تقویت کرده است.
- ریسک برای رمزارزهای سنتی: پروژههایی مانند بیتکوین و اتریوم نیازمند طرحهای مهاجرت رمزنگاری (Crypto Migration Plans) هستند تا از تهدیدات آتی در امان بمانند.
- چشمانداز ۲۰۲۶–۲۰۲۸: با توجه به هشدار بوترین و متاکولوس، انتظار میرود طی سه سال آینده، سرمایهگذاری در حوزهی Post‑Quantum به یکی از داغترین تمهای بازار رمزارز بدل شود.
